Merkel roept president Biden op Amerikaanse vaccins te exporteren

Bondskanselier Angela Merkel roept president Joe Biden op Covid-19-vaccins die in de Verenigde Staten zijn geproduceerd naar landen te sturen die ze dringend nodig hebben. "Nu een groot deel van de Amerikaanse bevolking is ingeënt, hoop ik dat we tot vrije uitwisseling van ingrediënten kunnen komen en de markt voor vaccins kunnen openen", zei ze op een persconferentie vanuit Berlijn, na afloop van een EU-top in het Portugese Porto die ze digitaal volgde. Volgens haar is het vrijgeven van patenten, waar de VS wel voor voelen, niet de oplossing om snel meer mensen te kunnen inenten.

"Ik vind dat we de creativiteit en innovatiekracht van ondernemingen nodig hebben. Het ter discussie stellen van de bescherming van intellectueel eigendomsrecht is niet de weg die tot meer en betere vaccins leidt", aldus Merkel. Ze wees erop dat de EU wel gul in Europa geproduceerde vaccins heeft geëxporteerd. De VS heeft tientallen miljoenen ongebruikte vaccins liggen.

Ook premier Mark Rutte denkt niet dat het vrijgeven van patenten de juiste oplossing is voor de korte termijn. "Het klinkt wel heel mooi dat je zegt: laat patenten vrij. Maar dat betekent niet dat er ineens miljarden extra vaccins beschikbaar komen voor Afrika", zei hij in Den Haag. Ook hij deed online mee aan de tweedaagse EU-top.

EU terughoudend

De EU is volgens Rutte terughoudend. "Een enkeling is er wat meer voor" zei hij. "Ik zeg niet dat Nederland zegt dat je er nooit aan moet beginnen. De vraag is maar helemaal of dit nou het ideale middel is." Volgens Rutte staat voorop dat de productie omhoog moet. Die is ook afhankelijk van de beschikbaarheid van grondstoffen. Maar het vrijgeven van patenten brengt ook risico's met zich mee.

De discussie over het vrijgeven van de patenten die farmaceuten als Pfizer/BioNTech, AstraZeneca en Johnson & Johnson voor hun Covid-19-vaccins hebben is opgelaaid nadat India en Zuid-Afrika dat in de Wereldhandelsorganisatie (WTO) hebben voorgesteld. De VS, EU, Japan en het Verenigd Koninkrijk wilden daar aanvankelijk niets van weten, maar afgelopen week verklaarde de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger bij de WTO in Genève onverwacht een ‘waiver-besluit’ te steunen vanwege de "bijzondere omstandigheden" van de pandemie.

De voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, zei in Porto dat de EU bereid is over het onderwerp te praten "zodra er een concreet voorstel over op tafel ligt". Brussel vindt het onduidelijk wat de VS met hun verklaring in de WTO over de patenten precies voor ogen hebben.