Opinie: Henrar, hart voor welke zaak?

Theo Henrar tijdens de protestmanifestatie in 2017 tegen de voorgenomen fusie van Tata Steel in IJmuiden met het Duitse ThyssenKrupp.

’Een bestuurder met hart voor de zaak,’ schreef Joris Brussel over Theo Henrar, die afscheid nam bij Tata Steel. Soortgelijke loftuitingen kwamen ook van minister Wiebes en zelfs van vakbond FNV. Het roept de vraag op: hart voor welke zaak? Voor het nationale belang (Wiebes). Voor de werkgelegenheid (FNV).

Wat zijn de feiten? In de twintig jaar van Henrars bestuurlijke verantwoordelijkheid – waarvan de laatste twaalf jaar als directievoorzitter – is de samenwerking met het Britse zusterbedrijf een drama geworden. Maar is IJmuiden daardoor benadeeld? Feit is dat IJmuiden dankzij de fusie ook meer markt verkreeg en profiteerde van allerlei operationele voordelen. Alleen hoor je daar niemand over.

Henrar verweet de huidige eigenaar dat deze het dividend uit IJmuiden in de Britse operatie investeerde. Is dat redelijk? Nou, nee. Hij mag ermee doen wat hij wil. Gaat dit ten koste van investeringen in IJmuiden? Ja, misschien. Het geld kan tenslotte maar een keer worden uitgegeven.

In dit licht is het zinvol te kijken naar de personeelskosten in IJmuiden. Geen industrie die zijn werknemers zo royaal beloont (vrije dagen, korter werken met volledige doorbetaling, premies, bonussen, winstdelingen). Daarbij zijn loonkosten onder Henrar bovengemiddeld (in vergelijking met alle CAO’s in Nederland) gestegen. Hij wilde geen conflict. En als staalprijzen hoog zijn vormt een loonsverhoging slechts een fractie van de kosten.

Alles draaide in de Henrar-jaren om omzet en winst. Diverse woordvoerders uit de IJmond hebben voorgesteld een stukje van de premies en bonussen afhankelijk te maken van de milieuprestaties van het bedrijf. Immers, zo creëer je een financiële prikkel voor iedereen om schoner te produceren. Het voorstel werd genegeerd. De vakbonden hoonden het zelfs weg.

En dan de beoogde fusie met Thyssen-Krupp. Die mocht in geen geval leiden tot afbraak van IJmuidense werkgelegenheid, vond Henrar. En het management dat bleef zitten, zou gul beloond worden. Er was een ’blijfpremie’ van naar verluidt drie jaarsalarissen voor de top in IJmuiden.

Bewijs je de werkgelegenheid met dit alles een dienst? Dat is zeer de vraag. Nu zijn de staalprijzen helaas terug op het (normale) lage niveau. Gevolg: een onvermijdelijke reorganisatie. Want in IJmuiden staat een bedrijf met te hoge personeelskosten dat niet kan concurreren met China.

Het is ook een financieel uitgeput bedrijf dat al vele jaren bezuinigt op onderhoud en naliet passende milieumaatregelen te nemen. Als Henrar zijn hand beter op de knip had gehouden, was er de afgelopen jaren genoeg geld geweest voor milieumaatregelen.

Nu wordt Tata geconfronteerd met een inhaalslag. Het enige dat jurist Henrar hierover te melden heeft, is dat het bedrijf in 2050 klimaatneutraal is. Tenminste, als de overheid flink meebetaalt. Voor alle duidelijkheid: we praten over een particulier bedrijf dat vrijwel volledig afhankelijk is van exportmarkten. Hoezo hart voor het nationaal belang?

Wij, in de IJmond, hopen op een nieuwe bestuurder, met lef en echte maatschappelijke verantwoordelijkheidszin. Beter voor de omgeving, beter voor de toekomst van het bedrijf.