’Naïef’ Noord-Holland blijkt veel meer drugs te produceren dan werd aangenomen

Op een geheime locatie heeft de politie een eigen drugslab in een zeecontainer, onder meer bedoeld voor het instrueren van agenten.

Op een geheime locatie heeft de politie een eigen drugslab in een zeecontainer, onder meer bedoeld voor het instrueren van agenten.© United Photos/Laurens Bosch

Henk Runhaar
Haarlem

In het gebied van de politie-eenheid Noord-Holland, grofweg de provincie Noord-Holland exclusief Amsterdam en het Gooi, wordt veel meer drugs geproduceerd dan tot nog toe werd gedacht. Uit breed onderzoek blijkt nu dat er zestig procent méér productielocaties, opslagplekken en dumpingen zijn.

De politie heeft tot nog toe 126 ’spelers’ in beeld die bij de fabricage van ’Noord-Hollandse’ drugs zijn betrokken en in Noord-Holland wonen. Uiteraard zijn er ook verdachten die buiten het gebied wonen, die zijn niet meegeteld in de rapportage.

Voor het donderdag gepubliceerde onderzoek is vooral gekeken naar wat betrokken ’partijen’ oppikken. Daarbij gaat het om een groot aantal instanties en sectoren, variërend van belastingdienst en Fiod tot gemeenten, provincie en veiligheidsregio’s en van Schiphol, afvalverwerkers en banken tot bloemenveilingen, klus- en bouwbedrijven, pakketbezorgers, energiebedrijven en vatenhandelaren. In totaal zijn al meer dan 38 van dit soort partijen betrokken bij de strijd tegen drugsfabrieken.

Mexicanen

Het is sinds 2017 van kwaad tot erger gegaan in Noord-Holland, zo blijkt vooral uit zogenoemde incidentregistraties en interviews met professionals. Complicerende factor is dat verschillende stappen in het productieproces vaker worden uitgevoerd op verschillende plekken en ook in verschillende landen. Zo spreiden drugscriminelen de risico’s.

Extra lastig is het dat voor de productie van flinke hoeveelheden harddrugs relatief weinig tijd nodig is. Het komt regelmatig voor dat bendes een lab al na korte tijd weer opdoeken of een tijdje stilleggen, zodat bijvoorbeeld omwonenden ze niet in de smiezen krijgen.

De laatste vier jaar zijn in Noord-Holland 32 drugslabs ontdekt. Op negentien plekken werd MDMA gefabriceerd. Het aantal opgerolde labs waar crystal meth wordt gemaakt is nog altijd lager dan het landelijke gemiddelde. Wel worden veel meer labs van dit type ontdekt: in 2017 ging het nog om één locatie, vorig jaar werden zes meth-labs ontdekt. Een derde van de drugslabs werd ontdekt na tips van oplettende burgers.

Crystal meth is een specialiteit van Mexicaanse drugsbendes. Steeds vaker worden in Noord-Hollandse drugslaboratoria Mexicanen en ook Colombianen opgepakt. De politie maakt zich grote zorgen over deze ontwikkeling. Drugsbendes uit deze landen schrikken nog minder terug voor bijvoorbeeld afrekeningen. Hun in Noord-Holland gemaakte methamfetamine slijten ze vooral in Oost-Europa.

Wiet en wapens

Het onderzoek naar de situatie in Noord-Holland is uitgevoerd door het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (Riec) Noord-Holland, in samenwerking met het project Productielocaties Drugs, dat onderdeel is van het Programma Aanpak Ondermijning Noord-Holland. Een hele mond vol, maar een complexe aanpak lijkt het onvermijdelijke gevolg van het feit dat drugscriminaliteit een veelkoppig monster is.

Drugslabs blijken nauw verweven met andere vormen van criminaliteit. Zo leidde een melding over wietteelt regelmatig tot de ontdekking van een lab. Andersom gebeurde dat ook. Bij ruim een op de vijf drugslocaties werden wapens gevonden.

Lees ook: In de jacht op drugsbaronnen loopt Noord-Holland voorop

De meeste drugsfabriekjes blijken ondergebracht in rijtjeshuizen, bedrijfspanden en loodsen. Noord-Hollandse drugsboeven hebben bovendien een zwak voor kleinere gebouwen, zoals garageboxen. De politie liet deze krant afgelopen zomer al zien dat een zeecontainer ruimschoots voldoende ruimte biedt voor een bescheiden, maar compleet drugslab.

Blinde vlek

Het blijft een pijnlijke vaststelling: tot twee jaar geleden was de productie van synthethische drugs in Noord-Holland een blinde vlek. Nu krachten en kennis worden gebundeld, loopt Noord-Holland voorop in de strijd. Met succes: het aantal opgerolde labs stijgt hier het hardst van het hele land.

De 126 Noord-Hollandse verdachten die de politie in beeld heeft voor drugsproductie zijn over het algemeen man, tussen de dertig en 45 jaar oud en eerder veroordeeld voor vermogensdelicten, geweld en drugsmisdrijven. Veertig procent heeft een uitkering. De helft functioneert als laborant, ook wel ’kok’. Geboefte dat de benodigde spullen vergaart, is lastig in beeld te krijgen. Hetzelfde geldt voor degenen die het drugsafval moeten wegwerken.

Wat criminelen verdienen aan de productie van drugs in Noord-Holland is totaal onduidelijk. De politie verzuimt nog veel te vaak om zogenoemde ontnemingsrapporten op te stellen na een vangst, constateren de onderzoekers. Zo’n rapport bewijst dat criminelen eraan verdienden en is de basis voor het Openbaar Ministerie, de belastingdienst en uitkeringsinstantie UWV om daders ook financieel aan te pakken.

Voor het opruimen van drugsafval draait vaak de gemeente op. Gemiddeld kost zo’n schoonmaakklus in Noord-Holland iets meer dan vijf mille. Via de provincie kunnen gemeenten de helft van de kosten vergoed krijgen, tot maximaal 24.999 euro per geval. Hiervan is in Noord-Holland nog nooit gebruik gemaakt.

Net binnen