Vier op tien Nederlanders voelen zich eenzaam. Coronapandemie had negatieve impact op jongeren

Van onze verslaggever
Amsterdam

De eenzaamheid onder Nederlanders is toegenomen. Vorig jaar gaf 43 procent van de bevolking aan zich enigszins of zelfs erg eenzaam te voelen, in 2019 was dat nog 35 procent. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van enquêteonderzoek.

Het CBS legde een vragenlijst over eenzaamheid voor aan bijna 7000 Nederlanders van 15 jaar of ouder. Daarbij is onder meer gevraagd of mensen zich vaak in de steek gelaten voelen of leegte om zich heen ervaren.

De statistici concluderen dat vorig jaar 11 procent van de Nederlanders zich zelfs erg eenzaam voelde. In 2019, dus voor het uitbreken van de coronacrisis, ging het nog om 9 procent. Alleenstaanden geven het vaakst aan dat ze eenzaam zijn.

In alle leeftijdsgroepen namen de gevoelens van sociale en emotionele eenzaamheid toe. Bij sociale eenzaamheid mist het gevoel van sociaal contact, bij emotionele eenzaamheid het gevoel van een hechte band. Met name jongeren zeggen een stuk vaker zich emotioneel erg eenzaam te voelen dan in 2019. Volgens socioloog Tanja Traag van het CBS is voor jongeren met zekerheid te zeggen dat de coronapandemie negatieve impact heeft gehad op de gevoelens van eenzaamheid.

Zelfdoding

Nog altijd kampen veel meer jongeren met gedachten aan zelfdoding dan voor de coronacrisis. Het aantal jongeren dat het leven soms niet meer ziet zitten, nam sterk toe tijdens de laatste lockdown. Sindsdien is het percentage van de jongeren met ’serieuze suïcidale gedachten’ amper gedaald. In juni en augustus was bovendien een opvallende stijging te zien in het aantal zelfdodingen onder jongeren tot 30 jaar.

Van de jongeren tussen de 12 en 25 jaar die meededen aan een groot onderzoek van onder meer het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) had in de laatste meetronde in juni 16 procent last van dit soort gedachten. Dat is slechts 1 procent minder dan in december vorig jaar, toen het land op slot zat vanwege het hoge aantal coronabesmettingen.

Stijging

Het daadwerkelijke aantal zelfdodingen onder jongeren nam vorig jaar al toe met zo’n 15 procent. Die stijging lijkt dit jaar door te zetten, waarschuwt onderzoeker Renske Gilissen van 113 Zelfmoordpreventie. In juni overleden 33 jongeren door zelfdoding, in augustus 34. Gemiddeld gaat het doorgaans om iets meer dan 20 gevallen per maand. Gilissen noemt de recente cijfers dan ook ’zorgwekkend’

Ook huisartsen zien nog steeds aanzienlijk meer jongeren die denken aan zelfdoding, of een zelfmoordpoging hebben gedaan, dan voor de coronapandemie. Het aantal consulten ligt 39 procent hoger dan voorheen, blijkt uit het onderzoek van RIVM, Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum.

Angsten

Veel jongeren geven aan dat de coronacrisis nog steeds grote gevolgen heeft op hun leven. Bijvoorbeeld doordat zij een studieachterstand opliepen. „Daarnaast hadden ze het gevoel belangrijke jaren van hun leven gemist te hebben”, aldus het RIVM. Sociale contacten verminderden en een groot deel van de jongeren ervaart mentale en fysieke klachten, van angsten tot vermoeidheid.

Uit verdiepend onderzoek van 113 Zelfmoordpreventie blijkt dat vooral jongvolwassen mannen kwetsbaar zijn. Vaak zijn jonge mensen die hun eigen leven beëindigen vroegtijdige schoolverlaters, veelal van het mbo. Naast psychische problemen spelen geldzorgen een rol. Mensen uit de lhbti-gemeenschap zijn oververtegenwoordigd.

Denk je aan suïcide of maak je je zorgen om iemand? Praten kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Week tegen eenzaamheid

De thema’s ontmoeting en verbinding staan centraal in de Week tegen Eenzaamheid die duurt tot en met 6 oktober. Tal van activiteiten moeten de eenzaamheid van mensen tegengaan. Er zijn bijeenkomsten in buurthuizen, parken - zelfs bij een enkele kapper - met buren, wijkagenten, geestelijk verzorgers en ouderenwerkers.

Net binnen